మనిషిని భూమిలో పాతిపెట్టిన తర్వాత శరీరం పూర్తిగా మట్టిలో కలిసిపోవడానికి పట్టే సమయం అనేక అంశాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది. సాధారణంగా మృదు కణజాలం 1–3 సంవత్సరాల్లో కుళ్లిపోతే, ఎముకలు పూర్తిగా భూమిలో కలిసిపోవడానికి 20–50 సంవత్సరాలు పట్టవచ్చని ఫోరెన్సిక్ శాస్త్రవేత్తలు చెబుతున్నారు.
‘మనిషి చనిపోయిన తర్వాత శరీరం ఎంత కాలంలో మట్టిలో కలిసిపోతుంది?’ అనే ప్రశ్న చాలా మందిలో ఉంటుంది. దీనికి ఒకే సమాధానం లేదు. ఎందుకంటే శరీరం కుళ్లిపోయే వేగం మట్టి స్వభావం, వాతావరణం, తేమ, ఉష్ణోగ్రత, సూక్ష్మజీవుల కార్యకలాపాలు, శవపేటిక (కాఫిన్) వాడకం వంటి అనేక అంశాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది. అయినప్పటికీ ఫోరెన్సిక్ శాస్త్రం, మానవ శరీర కుళ్లుదలపై జరిగిన పరిశోధనల ఆధారంగా ఒక సాధారణ అంచనాను చెప్పవచ్చు.
మరణం తర్వాత శరీరంలో ఏమి జరుగుతుంది?
మరణం జరిగిన వెంటనే శరీరంలోని కణాలు ఆక్సిజన్ అందక నశించడం ప్రారంభమవుతుంది. కొద్ది గంటల్లోనే శరీరంలో సహజంగా ఉండే బ్యాక్టీరియా కణజాలాన్ని విచ్ఛిన్నం చేయడం మొదలుపెడతాయి. ఈ దశను ఆటోలైసిస్ అంటారు. అనంతరం బ్యాక్టీరియా, శిలీంధ్రాలు, కీటకాలు కలిసి శరీరంలోని మృదు కణజాలాన్ని క్రమంగా కుళ్లిస్తాయి.
సాధారణ పరిస్థితుల్లో కుళ్లుదల కాలక్రమం
మొదటి 24–72 గంటలు: కణాల విచ్ఛిన్నం ప్రారంభమవుతుంది. శరీర ఉష్ణోగ్రత తగ్గిపోతుంది. రంగు మార్పులు కనిపిస్తాయి.
1 నుంచి 4 వారాలు: కుళ్లుదల వేగంగా జరుగుతుంది. అంతర్గత అవయవాలు, కండరాలు, చర్మం బాగా దెబ్బతింటాయి.
6 నెలల నుంచి 2 సంవత్సరాలు: మృదు కణజాలం దాదాపు పూర్తిగా కుళ్లిపోతుంది. సాధారణంగా ఈ దశలో అస్థిపంజరం మాత్రమే మిగులుతుంది.
10 నుంచి 20 సంవత్సరాలు: ఎముకలు ఖనిజాలను కోల్పోతూ బలహీనపడతాయి. చిన్న ఎముకలు ముందుగా విచ్ఛిన్నమవుతాయి.
20 నుంచి 50 సంవత్సరాలు: అనుకూల పరిస్థితుల్లో ఎముకలు కూడా క్రమంగా భూమిలో కలిసిపోతాయి. అయితే కొన్ని నేలల్లో అవి ఇంకా ఎక్కువ కాలం నిలిచి ఉండవచ్చు.
ఎముకలు ఎందుకు ఎక్కువ కాలం నిలిచి ఉంటాయి?
ఎముకల్లో సుమారు 60–70 శాతం ఖనిజాలు (ప్రధానంగా హైడ్రాక్సీ అపటైట్), మిగతా భాగం కొల్లాజెన్ వంటి ప్రోటీన్లు ఉంటాయి. మృదు కణజాలంతో పోలిస్తే ఖనిజాల కారణంగా ఎముకలు చాలా బలంగా ఉంటాయి. అందుకే అవి పూర్తిగా మట్టిలో కలవడానికి దశాబ్దాల సమయం పడుతుంది.
వేడి, తేమ ఎక్కువగా ఉంటే: కుళ్లుదల వేగంగా జరుగుతుంది. చల్లని లేదా పొడి వాతావరణంలో: ఈ ప్రక్రియ చాలా నెమ్మదిగా సాగుతుంది. ఆమ్ల స్వభావం ఉన్న నేలలో: ఎముకలు త్వరగా కరిగే అవకాశం ఉంటుంది.
క్షార స్వభావం లేదా పొడి నేలలో: ఎముకలు ఎక్కువకాలం భద్రంగా ఉండవచ్చు. శవపేటిక, ఎంబాల్మింగ్ ఉంటే: శరీరం కుళ్లే ప్రక్రియ ఆలస్యం కావచ్చు.
భారతదేశ పరిస్థితుల్లో ఎంత సమయం?
భారతదేశంలోని చాలా ప్రాంతాల్లో వేడి, తేమ ఎక్కువగా ఉండటం వల్ల మృదు కణజాలం 1 నుంచి 3 సంవత్సరాల్లో దాదాపు పూర్తిగా కుళ్లిపోతుంది. ఎముకలు పూర్తిగా భూమిలో కలిసిపోవడానికి సాధారణంగా 20 నుంచి 50 సంవత్సరాలు పట్టవచ్చు. అయితే ఇది మట్టి, వాతావరణ పరిస్థితులను బట్టి మారుతుంది.
ఫోరెన్సిక్ నిపుణులు ఒకే కాలపరిమితిని చెప్పరు. ఎందుకంటే ప్రపంచవ్యాప్తంగా వాతావరణం, నేల స్వభావం, సూక్ష్మజీవుల సంఖ్య, సమాధి లోతు వంటి అంశాలు వేర్వేరుగా ఉంటాయి. అందువల్ల ‘శరీరం ఎన్ని రోజుల్లో పూర్తిగా మట్టిలో కలుస్తుంది?’ అనే ప్రశ్నకు ఖచ్చితమైన సమాధానం కంటే శాస్త్రీయ అంచనా మాత్రమే ఇవ్వగలుగుతారు. మట్టి, వాతావరణం, తేమ, శవపేటిక వంటి అంశాల ప్రభావంతో ఈ కాలంలో మార్పులు ఉండొచ్చు.
